Tıp fakültesi bana öğrenmenin kendisi hakkında—ya da nasıl çalışmam gerektiği hakkında—neredeyse hiçbir şey öğretmedi. Bunu kendi başıma çözmem gerekti.
Geriye dönüp baktığımda, öğrenmenin aslında nasıl işlediğinin bize nadiren öğretildiğini fark ediyorum. Lise boyunca belirli bir çalışma yöntemim hiç olmadı. Çoğunlukla masamın başına oturup neyin işe yaradığını anlamaya çalışıyordum. Bir şekilde bu yetiyordu. Ama tıp fakültesine girdiğimde eski yöntemim işe yaramaz oldu.
Konuların hacmi ve yoğunluğu o kadar fazla ki, etkili çalışmayı bilmiyorsanız sürekli çalışıp yine de beklediğiniz sonuçları alamayabilirsiniz. Bir süre tam olarak bunu yaşadım. Durmadan çalışıyordum ama notlarım harcadığım emeği bir türlü yansıtmıyordu. İnanılmaz derecede sinir bozucuydu. Bir noktada zekâmı bile sorgulamaya başladım.
Şimdi anladığım şey ise şu: İyi notlar almak—hatta iyi bir öğrenen olmak—yalnızca bir IQ meselesi değil. Bunun abartı olduğunu düşünebilirsiniz, ama gerçekten inanıyorum ki bu denemeyi okuyup anlayabiliyorsanız, doğru öğrenme stratejileriyle istediğiniz puanlara ulaşabilme ihtimaliniz yüksek. Nasıl çalışılacağını ve öğrenmenin aslında nasıl gerçekleştiğini anlamanın ne kadar önemli olduğunu ne kadar vurgulasam az. Etkili bir öğrenciyle tükenmiş bir öğrenci arasındaki fark her zaman kaç saat çalıştıkları değildir. Çoğu zaman fark, o saatleri nasıl kullandıklarıdır.
Etkili bir öğrenciyle tükenmiş bir öğrenci arasındaki fark her zaman kaç saat çalıştıkları değildir. Çoğu zaman fark, o saatleri nasıl kullandıklarıdır.
Kabul etmem gereken ilk şey, daha çok çalışmanın mutlaka daha çok öğrenmek anlamına gelmediğiydi. Uzun süre çalışmayı saatle ölçtüm. Masamda altı yedi saat geçirdiysem kendimi verimli hissediyordum. Ama bu düşünce tarzının sorunu şu: Zaman, bir şeyi gerçekten öğrenip öğrenmediğiniz hakkında size neredeyse hiçbir şey söylemez. Saatlerce aynı sayfaları okuyabilir, cümlelerin altını çizebilir ve ders videoları izleyebilirsiniz; bu sırada beyniniz şaşırtıcı derecede pasif kalır. Her şey tanıdık gelir, bu yüzden bildiğinizi varsayarsınız.
Tıp fakültesinin bana öğrettiği en önemli şeylerden biri muhtemelen buydu: Tanıdıklık, bilgiyle aynı şey değildir. Bir şeyi okuyup “Evet, bu mantıklı” diye düşünmek, onu kendi başınıza hatırlayabilmekten çok farklıdır. Eskiden bir dersi anlamanın onu öğrendiğim anlamına geldiğine inanırdım. Şimdi anlamayı yalnızca ilk adım olarak görüyorum. Asıl sınav, notlar kapandığında başlar.
Tanıdıklık, bilgiyle aynı şey değildir.
Yavaş yavaş konuları yalnızca tekrar okumaktan uzaklaştım ve kendimi bilgiyi hafızamdan geri çağırmaya zorlamaya başladım. Bu, flashcard’ları ve önceki yılların sınav sorularını kullanmak demekti. Bazen neyi kaçırdığımı kontrol etmeden önce hatırlayabildiğim her şeyi yazıyordum.
Başta bu çalışma şekli aslında daha kötü hissettirdi. Bir sayfayı yeniden okumak rahattır. Aynı bilgiyi bakmadan hatırlamaya çalışmak ise rahatsız edicidir. Bilginizdeki her boşluğu fark edersiniz. Kendinizi daha yavaş hissedersiniz. Ama sonunda bir şeyi hatırlamakta zorlandığım anların, çoğu zaman onu gerçekten öğrendiğim anlar olduğunu fark ettim.
Bir şeyi tek oturuşta tamamen öğrenmeye çalışmak yerine, zaman içinde ona geri dönmeye başladım. Bu, aynı şeyi hatırlamaya çalışmadan tekrar tekrar okumaktan çok farklı. Amaç, bilgiyle tam da unutulmaya başladığı anda yeniden karşılaşmaktı.
Ezberlemek ile anlamanın birbirinin tam zıttı olduğunu artık düşünmememin nedeni de bu. Tıpta ikisine de ihtiyacınız var. Anlamak, ihtiyaç duyduğunuz saf ezber miktarını azaltır.
Belki de en büyük değişiklik, öğrenmenin aktif olarak yapmam gereken bir şey olduğunu anlamak oldu. Bir derse katıldığınız, bir bölüm okuduğunuz ya da bütün günü kütüphanede geçirdiğiniz için kendiliğinden gerçekleşen bir şey değil. Bilgiyle etkileşime girmem gerekiyor. Yazıya dökünce apaçık görünüyor, ama bunu gerçekten anlamam yıllarca çalışmamı gerektirdi.
Belki de tıp fakültesinin tuhaf yanı bu. Bana nasıl öğreneceğimi hiçbir zaman resmî olarak öğretmedi, ama öğrenmeyi öğrenmeye zorladı. İş yükü, verimsiz yöntemlerin ayakta kalamayacağı kadar ağırlaştı. Bir bakıma bu, tıp fakültesinden şimdiye kadar aldığım en değerli derslerden biri olabilir.